AA muhabirinin, Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansının (UNCTAD) "Küresel Ticaret Güncellemesi - Eylül 2026" başlıklı raporundan derlediği bilgilere göre, hizmetler küresel üretim ve ticarette giderek daha belirleyici rol oynuyor.
Hizmet ihracatının küresel ihracattaki payı 2015'te yüzde 23 seviyesindeyken 2025'te yüzde 27'ye yükseldiği ifade edilen raporda, son 10 yılda küresel hizmet ihracatının yıllık ortalama yaklaşık yüzde 6,7 büyüdüğü ve mal ihracatındaki artışı geride bıraktığı, 2025'te ise yüzde 8,3 arttığı aktarıldı.
Dijital olarak sunulabilir hizmetlerin genişlemesi de dijital platformların yaygınlaşması, bulut bilişimin gelişmesi ve bazı bölgelerde bağlantı altyapısının iyileşmesiyle bu büyümenin önemli itici güçlerinden biri oldu.
Dijital olarak sunulabilir hizmet ticareti, toplam hizmet ticaretinden daha hızlı büyüyerek son 10 yılda yıllık ortalama yüzde 7,1 artış gösterdi ve küresel hizmet ihracatının yüzde 56'sını oluşturur hale geldi.
Dijital olarak sunulabilir hizmetler arasında sigorta ve emeklilik hizmetleri, finansal hizmetler, telekomünikasyon, bilgisayar ve bilgi hizmetleri, araştırma ve geliştirme, profesyonel ve yönetim danışmanlığı ile mimarlık, mühendislik, bilimsel ve teknik hizmetler gibi alanlar yer alıyor.
Raporda, dijital hizmet ticaretindeki hızlı büyümeye karşın ülkelerin bu dönüşümden aldığı payın önemli ölçüde farklılaştığına işaret edilerek, dijital olarak sunulabilir hizmetlerin toplam hizmet ihracatındaki payının gelişmiş ekonomilerde yaklaşık yüzde 61'e ulaştığı, en az gelişmiş ülkelerde ise bu oranın yüzde 16 seviyesinde bulunduğu belirtildi.
En az gelişmiş ülkelerin hizmet ihracatında ulaşım ve seyahat gibi daha geleneksel hizmetlerin ağırlığı devam ederken, gelişmiş ekonomiler ile giderek artan ölçüde gelişmekte olan ekonomiler daha yüksek katma değerli, bilgi yoğun ve dijital olarak sunulabilir hizmetlere yöneliyor.
En az gelişmiş ülkelerin toplam hizmet ihracatı da son 10 yılda yıllık ortalama yalnızca yüzde 3 büyüdü. Bu ülkelerin küresel hizmet ihracatındaki payı, 2010'da yüzde 1'in altında bulunurken 2025'te yüzde 0,6'ya geriledi.
Raporda, güvenilir ve uygun maliyetli bağlantı altyapısının yanı sıra sınır ötesi veri ve ödeme akışları, dijital beceriler ve öngörülebilir düzenleyici ortamının dijital hizmet ticaretinden yararlanabilmek açısından önem taşıdığına işaret ediliyor.
Raporda, yapay zekanın hizmet sektörlerinde verimliliği ve inovasyonu artırabileceği, dijital hizmetlerin üretim ve sunum maliyetlerini düşürebileceği belirtilirken, teknolojinin mevcut dijital eşitsizlikleri derinleştirme riskine de dikkati çekiliyor.