Hürmüz Boğazı'ndaki kesinti ve Katar'ın LNG ihracat kapasitesindeki kayıplar küresel gaz piyasasını sıkılaştırırken, Avrupa Birliği düşük depolama seviyelerini yönetmek ve kış öncesi arz güvenliğini sağlamak için alternatif LNG kaynakları ve piyasa mekanizmalarına yöneliyor.
Gas Infrastructure Europe (GIE) verilerine göre, AB'nin doğal gaz depolarındaki doluluk oranı eylül ortası itibarıyla yüzde 69 seviyesinde bulunuyor.
AB, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın ardından yaşanan enerji krizine karşı doğal gaz depolarının 1 Kasım'a kadar yüzde 90 doldurulmasını zorunlu hale getirmişti. Birlik, geçen yıl depolama kurallarında değişikliğe giderek zor piyasa koşullarında üye ülkelere hedefte esneklik sağladı. Yüzde 90'lık hedefin 1 Ekim ile 1 Aralık arasında gerçekleştirilmesine ve belirli koşullarda depoların yüzde 80 seviyesinde doldurulmasına izin verildi.
Bununla birlikte, depolama hedefinin yüzde 80 seviyesinde tutulması Avrupa'nın arz güvenliği açısından tamamen risksiz bir tablo anlamına gelmiyor. Daha düşük depolama seviyesi, özellikle olağan dışı soğuk hava koşullarında talebin hızla artması veya LNG ve boru gazı akışlarında beklenmedik bir kesinti yaşanması halinde kullanılabilecek gaz tamponunu azaltıyor. Depoların kış aylarında AB'nin toplam gaz tüketiminin yüzde 25 ila 30'unu karşılayabilmesi, depolama seviyelerinin arz-talep dengesizliklerinin yönetilmesindeki önemini ortaya koyuyor.
Depolardaki doluluk oranının düşük seyretmesinde, kış aylarında yaşanan yüksek gaz talebinin ardından depolardan daha fazla çekim yapılması ve yılın ilk aylarında depolama seviyelerinin düşük başlaması etkili oldu. Hürmüz Boğazı'ndaki aksamanın LNG arzı üzerindeki etkileri ve sıcak hava dalgalarının elektrik üretiminde gaz talebini artırması da depolama seviyelerinin yükselme hızını etkiledi.
Hürmüz Boğazı'ndaki kesinti ve Katar'ın LNG ihracat kapasitesinde yaşanan kayıplar küresel LNG arzını sıkılaştırırken, Avrupa depolarını doldurmak için LNG tedarikinin artırılması, boru gazı akışlarının mümkün olduğunca yüksek tutulması, depolama hedeflerinde esneklik sağlanması ve talebin yönetilmesi gibi seçenekler öne çıkıyor.
Avrupa'nın seçeneklerinden biri, depolama hedeflerinde piyasa koşullarına göre esneklik sağlanması olarak öne çıkıyor.
Avrupa Komisyonu, küresel LNG piyasasındaki sıkışıklığın fiyatlar üzerindeki baskısını azaltmak amacıyla üye ülkelere depolama hedeflerine ulaşmada daha fazla esneklik tanınmasını destekliyor. Komisyon, martta üye ülkelere dolum hedeflerini yüzde 80'e kadar düşürme imkanından mümkün olduğunca erken yararlanma çağrısında bulundu.
Komisyon ve üye ülkeler, yüzde 80 seviyesindeki doluluğun gelecek kışın arz güvenliğini sağlamak için yeterli olabileceğini değerlendiriyor. Mevzuattaki ilave esneklikler ise belirli koşullarda hedefin daha da aşağı çekilmesine imkan tanıyor.
Bu yaklaşım, Avrupa ülkelerinin depoları doldurmak için yaz sonuna doğru yüksek fiyatlı LNG kargolarına aynı anda yönelerek fiyatları daha da yukarı çekmesini önlemeyi ve dolum sürecini piyasa koşullarına yaymayı amaçlıyor.