GÜNCEL

Küresel petrol fiyat artışına sebep olan ABD/İsrail-İran Savaşı, geçmişteki petrol krizlerini akıllara getirdi

Küresel çapta petrol arzı sıkıntıları ve petrol fiyatlarının yükselmesinin etkisi, özellikle 2. Dünya Savaşı sonrası petrole dayalı ekonomilerin güç kazanmasıyl

Ordu
Küresel petrol fiyat artışına sebep olan ABD/İsrail-İran Savaşı, geçmişteki petrol krizlerini akıllara getirdi

Küresel çapta petrol arzı sıkıntıları ve petrol fiyatlarının yükselmesinin etkisi, özellikle 2. Dünya Savaşı sonrası petrole dayalı ekonomilerin güç kazanmasıyla ve sanayileşmenin hızlanmasıyla daha da hissedilebilir hale geldi.

Bu duruma son örnek olarak ABD ve İsrail'in 28 Şubat sabahı İran'a yönelik başlattıkları ve karşılıklı saldırılarla devam eden bölgesel durumdan dolayı petrol fiyatlarının yükselmesi, benzinliklerde metrelerce kuyruk oluşmasına, bazı ülkelerde belirli günlerde uzaktan çalışma modeline geçilmesine ve daha birçok önlem alınmasına yol açtı.

Küresel arzı sıkıntıya giren ve fiyatı yükselen petrole yönelik bu durum, dünyada daha önce aynı veya benzer sebeplerden kaynaklanan petrol krizlerini gündeme getirdi.

6 Ekim 1973'te Mısır ve Suriye liderliğinde Arap ülkeleri İsrail'e bir saldırı başlattı. Yom Kippur Savaşı olarak bilinen bu savaş sonrasında patlak veren ilk büyük petrol krizi, Arap ülkelerinin İsrail'i destekleyen Batılı ülkelere karşı siyasi ve ekonomik bir tepki olarak petrol ihracatını kısıtlama kararı almasıyla başladı.

17 Ekim 1973'te, Arap Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütüne (OAPEC) üye ülkeler, petrol fiyatlarını yüzde 70 artırarak, aylık yüzde 5 üretim kesintisi yaparak ve ABD'ye petrol sevkiyatını yasaklayarak misillemede bulundu. Hollanda, Portekiz ve Güney Afrika da İsrail'e diplomatik ve askeri destek sağlama rolleri nedeniyle hedef alındı.

O dönemde Orta Doğu, dünya petrol üretiminin yaklaşık yüzde 36'sını karşılıyordu ve ambargo, dünyayı günde yaklaşık 4,5 milyon varil petrol açığıyla karşı karşıya bıraktı.

Bu süreçte Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) üyesi ülkelerin üretimi kısmasıyla küresel petrol arzı kısa sürede yaklaşık yüzde 7 daraldı.

Arzın hızla azalmasına karşılık talebin sabit kalması, petrol fiyatlarının kısa sürede 3-4 dolar civarından 11-12 dolar civarına kadar yükselmesine neden olurken özellikle ABD ve Avrupa'da enerji tedarikinde aksaklıklara sebep oldu, benzin istasyonlarında uzun kuyruklar oluştu ve birçok ülke enerji tüketimini sınırlamaya yönelik politikalar uygulamaya başladı.

Bu kriz aynı zamanda sanayileşmiş ülkelerde ekonomik büyümenin yavaşlamasına, enflasyonun yükselmesine ve "stagflasyon" olarak tanımlanan hem durgunluk hem de fiyat artışının birlikte yaşandığı bir ekonomik tabloya yol açtı, bunun sonucunda enerji arz güvenliği konusu devletlerin uzun vadeli stratejileri arasında öncelikli bir başlık haline geldi.

Bu senaryoda o dönem ABD'de benzin fiyatları bir yıl içinde yüzde 40'tan fazla artarken Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) üye ülkelerinde enflasyon oranları çift haneye yükseldi.

Kalici baglanti: https://www.ajansonline.com.tr/haber/kuresel-petrol-fiyat-artisina-sebep-olan-abdisrail-iran-savasi-gecmisteki-petrol-krizlerini-akillara-getirdi

AJANS ONLİNE

HABER PORTALI