Orta Doğu'da süren jeopolitik gerilimlerin dolaylı etkileri dünya genelinde ekonomileri zorlamaya devam ediyor. ABD ile İran arasında beklenen uzlaşının sağlanamaması ve tarafların söz konusu anlaşmazlıkları ekonomik yaptırım boyutuna taşıması varlık fiyatlarının yönü üzerinde etkili oluyor.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran'a karşı "ekonomik dışlama" operasyonu başlatıldığını açıklarken, İran'ı destekleyen ülkeler için de ikincil yaptırım riskine işaret ederek hiçbir ülkenin ABD yaptırımlarının kapsamı dışında olmayacağını vurguladı. Bessent, yaptırımların zamanlamasına yönelik net bir tarih vermedi.
Tahran yönetimi ise "yaptırımlara tamamen hazırız" mesajı verdi. İki ülke arasındaki gerilimlerin diğer ekonomilere yönelik genişleme riski ile İran'ın ABD yaptırımlarına misilleme olarak enerji arzını tehdit edebilecek girişimlerde bulunabileceği ihtimalleri piyasalarda risk algısının sürmesine neden oluyor.
Enerji maliyetlerinin yüksek seyretmesi, enflasyona ilişkin endişeleri canlı tutarak tahvil piyasaları üzerindeki baskının devam etmesine neden oluyor. Dün ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 4 baz puan düşüşle yüzde 4,70 seviyesine gerilerken, yeni işlem gününde yüzde 4,72'ye yükseldi. ABD'nin 30 yıllık tahvil faizi de yüzde 5,24 seviyelerinde.
ABD basınında yer alan bir haberde, Hazine Bakanlığının geçen hafta duyurduğu uzun vadeli tahvil geri alım operasyonlarını iki katına çıkarma planını finanse etmek için yaklaşık 1 trilyon dolar tutarındaki genel hesabını kullanabileceği aktarıldı.
Analistler, ABD Hazine Bakanlığının genişletilmiş tahvil geri alımlarının piyasalarda "mali baskı" olarak nitelendirilebileceğini belirterek, bu adımların doları zayıflatarak enflasyonu körükleyebileceğine bilertti.
ABD'nin İran'a yönelik yaptırımları ve diğer ülkeleri dolara dayalı finansal sistemden koparma tehdidi, dolara olan talebi güçlendirdi. Dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 99,1 seviyesinde bulunurken, doların değer kazanmasıyla altının ons fiyatı yüzde 0,5 azalışla 4 bin 630 dolara geriledi.
Ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı ise arz endişelerinin sürmesiyle yüzde 0,2 artışla 92,4 dolarda seyrediyor.
Öte yandan ticaret cephesinde, birçok Kanada ürününe yüzde 50 oranında gümrük vergisinin yürürlüğe girmesinden önce yapılan ABD ile Kanada arasındaki müzakereler sonuçsuz kaldı.
Kanada Başbakanı Mark Carney, cumartesi günü düzenlediği basın toplantısında, ABD'nin "çok fazla şey isteyip çok az şey sunduğunu" belirterek, "Kanada şimdi işçileri, çiftçileri, aileleri ve işletmeleri korumak amacıyla Washington'ın yeni tarifelerine bire bir karşılık verecek. Yanıtımız çelik, süt ürünleri, beyaz eşya, tarım ekipmanları, kağıt ve elektronik gibi sektörlerde yoğunlaşacak." demişti.