Singapur Ulusal Üniversitesi Sosyoloji ve Antropoloji Profesörü Syed Farid Alatas, 11-12 Mayıs'ta İstanbul Atatürk Kültür Merkezi'nde (AKM) düzenlenen, küresel krizlerin temel nedenleri ile sömürgecilik mirasının ele alındığı "World Decolonization Forum" kapsamında AA muhabirine değerlendirmelerde bulundu.
Üniversitelerdeki bilgi üretiminin sömürgesizleştirilmesinin önündeki en büyük engellerden birinin, akademisyenler ile eğitim yöneticilerinin "sömürgeciliğin devam eden etkilerini yeterince kavrayamamaları" olduğuna dikkati çeken Alatas, “Bilginin sömürgesizleştirilmesi sorunu, yalnızca bilginin sömürgeciliğiyle ilgili değil dünyanın kendisinin sömürgeciliğiyle de ilgilidir. Dünyamız, hala büyük ölçüde sömürgeci ya da belki de daha doğru bir ifadeyle neo-sömürgeci bir dünya.” diye konuştu.
Alatas, dünyada halen farklı biçimlerde sömürgeciliğin olduğunu belirterek, "Örneğin, Filistin sömürgeleştirilmiştir. İsrail, sömürgeci yerleşimci bir devlettir." ifadelerini kullandı.
1950’lerden itibaren bağımsızlık kazanan Asya ile Afrika ülkelerinin de küresel siyasi ve ekonomik güçler tarafından etkilenmeye devam ettiğini söyleyen Alatas, özellikle ABD’nin küresel sistem üzerindeki etkisine dikkati çekti.
Alatas, “ABD emperyalizmi, birçok ülkenin siyasi, ekonomik ve hatta kültürel kaderini kontrol eden çok önemli bir olgudur.” değerlendirmesinde bulundu.
ABD’nin İran’a yönelik savaş politikaları, Küba’ya uygulanan ambargo ve Venezuela’ya ilişkin girişimlerini örnek gösteren Alatas, bunların emperyalizmin ve devam eden sömürgeciliğinin örnekleri olduğunu dile getirdi.
Alatas, bilgi üretiminin sömürgesizleştirilmesi için dünyayı algılama biçiminin değişmesi gerektiğini belirterek, “Bu nedenle, dünyaya bakış açımızı sömürgecilikten arındırmamız gerekiyor. Zihnimizi sömürgecilikten arındırmamız gerekiyor." dedi.
Prof. Alatas, Batılı akademik eğitim modellerinin Asya ve Müslüman dünyasındaki sosyal bilimler üzerindeki etkisinin sürdüğünü belirterek, birçok üniversitenin müfredat ve yapısının Amerikan ve İngiliz eğitim sistemleri tarafından şekillendirildiğini söyledi.
Sömürge döneminde kurulan üniversiteler aracılığıyla Batılı düşünce sistemlerinin sosyal bilimler ve beşeri bilimler alanında yaygınlaştığını ifade eden Alatas, bunun zamanla “entelektüel bağımlılık” oluşturduğunu dile getirdi.
Alatas, “Dünyayı ancak İngiliz ve Amerikan fikirlerinin merceğinden kavramsallaştırabiliyor, anlayabiliyoruz. Bu anlamda entelektüel olarak bağımlı hale geldik. Akademik bağımlılık dediğimiz şey budur." diye konuştu.