CNN TÜRK canlı yayınına konuk olan Ekonomist Muhammet Bayram'ın açıklamaları şöyle:
BİR HAFTA VADELİ REPO İHALELERİ 6 AY SONRA YENİDEN BAŞLIYOR
"Merkez Bankası normalleşme adımlarını atmaya başladı. Fatih Karahan da geçtiğimiz hafta yaptığı sunumda bunun sinyallerini vermişti. Bu adımı, eylül ayında gelebilecek bir faiz indiriminin öncüsü olarak değerlendirebiliriz. Çünkü Merkez Bankası gecelik borçlanma faizi yüzde 40’tan piyasayı fonluyordu. Normalde fonlamanın yüzde 37’den yapılması gerekiyordu. Merkez Bankası yeniden haftalık repo ihalelerini açarak bankalardan her hafta para toplayacak. Böylece piyasadaki fazla para çekilerek sıkı para politikası sürdürülecek. Ancak artık piyasadan yüzde 40 faizle değil, daha düşük bir faizle fonlama yapılacak. Bu da bankaların müşterilerine daha düşük faizle kredi verebilmesinin önünü açacak.
Dolayısıyla bu adım, piyasanın normalleşmesi ve faizlerin 300 baz puana kadar gerilemesi anlamına gelebilir. Bunun etkilerini hemen bu hafta görmemiz zor; önümüzdeki hafta ve özellikle faiz kararı öncesinde daha net bir şekilde izlemeye başlayacağız. Ancak vatandaş açısından önemli olan nokta şu: Faizler düşmeye başlayacak. Hem kredili mevduat hesabı (KMH) faizleri hem de ihtiyaç kredisi faizleri bundan etkilenecek.
Bu nedenle piyasada bir faiz indiriminin perdesinin aralandığını söylemek doğru olur.
Daha önceki yayınlarımızda da faizlerin düşmesiyle birlikte gayrimenkul fiyatlarının artabileceğine dikkat çekmiştik. Bu bir iktisadi kural değil, ancak piyasanın işleyişi açısından faizler düştüğünde konut talebinin ve dolayısıyla fiyatların artması beklenebilir.
Üstelik bugün geçmiş dönemlerden farklı bir durum var. Büyük şehirlerde inşaat neredeyse durmuş durumda ve müteahhitler yeterli miktarda yeni konut üretmiyor. Dolayısıyla mevcut konut stoğu sınırlı. Faizler düştüğünde talep bir anda gayrimenkule yönelirse, konut azlığı nedeniyle fiyatlarda çok daha hızlı bir yükseliş görebiliriz.
Bu nedenle vatandaşın şu anda "Faizde mi kalayım, altında mı durayım?" sorusunun yanında gayrimenkulü de değerlendirmesi gerekiyor.
Merkez Bankası'nın bu kararı pazar gecesi açıklaması da iletişim stratejisi açısından önemli. Piyasanın karara önceden alışması ve ani bir tepki vermemesi amaçlanmış olabilir. Ayrıca Merkez Bankası rezervlerinin 184 milyar dolara ulaşması da önemli. Bu rakam, 28 Şubat öncesindeki seviyelere geri dönüldüğünü gösteriyor. Yani Merkez Bankası rezervler açısından eski seviyelerine dönmüş durumda.
Merkez Bankası eski fonlama sistemine geri döneceği için yüksek faizden yararlanmak isteyenler açısından son bir haftalık bir dönemden söz edebiliriz. Çünkü faizlerde 300 baz puana varan bir gerileme ihtimali bulunuyor. Merkez Bankası repo ihalelerini yeniden açarak piyasadan daha düşük faizle para toplayacak; bankalar da daha düşük maliyetle fonlandıkları için piyasaya daha düşük faizlerle kredi sunabilecek.