Mescid-i Aksa'nın yakılmasının 57. yılı, İsrail polisinin 2026'nın başından bu yana caminin avlularında Yahudilerin dini ritüeller gerçekleştirmesine, toplu dua ve secde etmesine ve İsrail bayrakları açmasına izin verdiği bir döneme denk geliyor.
Bu yıl ayrıca ilk kez Yahudi ibadetlerinde kullanılan dua metinlerinin ve dua kitaplarının Mescid-i Aksa'ya sokulmasına izin verildi.
Filistin ve Ürdün makamları, bu uygulamaların Mescid-i Aksa'da onlarca yıldır geçerli olan tarihi ve hukuki statükoyu değiştirmeye yönelik adımlar olduğu uyarısında bulunuyor.
Mescid-i Aksa’nın içerisinde yer alan Kıble Mescidi, 21 Ağustos 1969'da Denis Michael Rohan adlı Avustralyalı fanatik bir Yahudi'nin saldırısına maruz kaldı. Rohan’ın çıkardığı yangın sonucu Mescit'teki Salahaddin Minberi ile güney duvarı tamamen yandı.
Yangında Kıble Mescidi'nin çatısı, kubbesi, duvarları, süslemeleri ve pencerelerinin yanı sıra Ömer Camisi'nin, Zekeriya Mihrabı'nın ve Kırklar Makamı'nın bazı bölümleri zarar gördü.
Kudüs'ten ve Batı Şeria'nın çeşitli kentlerinden gelen Filistinliler ile itfaiye ekipleri yangını söndürmek için müdahale etti.
İsrail makamları, fanatik Yahudi Rohan'ı olaydan iki gün sonra gözaltına aldı. Rohan, yangını "Yahudi tapınağının yeniden inşası" ile bağlantılı dini inançları nedeniyle çıkardığını itiraf etti.
İsrail'de görülen davada Aralık 1969'da Rohan'ın "akıl hastası" olduğu gerekçesiyle cezai sorumluluğunun bulunmadığına hükmedildi ve tedavi amacıyla bir kuruma yerleştirilmesine karar verildi.
Yangın, Arap ve İslam dünyasında geniş çaplı protestolara yol açtı. Olayın ardından Eylül 1969'da Fas'ın başkenti Rabat'ta ilk İslam Zirvesi düzenlendi. Zirvenin ardından İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) kuruldu. Örgütün adı daha sonra İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) olarak değiştirildi.
Mescid-i Aksa'nın yakılmasının üzerinden 57 yıl geçerken, Filistin ve Ürdün makamlarının uyarıları bu kez camiye girişlerde yaşanan değişiklikler ve İsrail polisinin avlularda izin verdiği uygulamalar üzerinde yoğunlaşıyor.