27 Mayıs 1960'ta gerçekleştirilen askeri darbenin ardından Cumhurbaşkanı Celal Bayar, Başbakan Adnan Menderes ve Demokrat Partili yöneticiler Yassıada'da yargılandı.
Yargılamalar sonucunda idam cezasına çarptırılan eski Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ile eski Maliye Bakanı Hasan Polatkan 16 Eylül 1961'de, Menderes ise 17 Eylül 1961'de İmralı Adası'nda idam edildi.
Menderes, Zorlu ve Polatkan'ın idamları, Türkiye'nin siyasi ve demokrasi tarihinde derin izler bıraktı.
Yargılamaların gerçekleştirildiği Yassıada'nın adı 2013'te "Demokrasi ve Özgürlükler Adası" olarak değiştirildi. Ada, 27 Mayıs darbesi ve Yassıada yargılamalarının izlerini taşıyan müze ve anıt alanlarıyla 2020'de ziyarete açıldı.
Milli Savunma Üniversitesi (MSÜ) Rektörü Prof. Dr. Erhan Afyoncu, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Cumhuriyet'in ilk yıllarında topluma belirli bir hayat tarzının dayatıldığını ancak toplumun bunu kabul etmeyerek direnç gösterdiğini söyledi.
Batılılaşma sürecinde Batı'dan alınması gereken unsurların yanı sıra alınmaması gerekenlerin de bulunduğunu belirten Afyoncu, imparatorluğun kaybedilmesinin ardından Cumhuriyet'in kuruluş döneminde "Batılılaşırsak ancak kurtuluruz" anlayışının hakim olduğunu, bu nedenle Batı'daki dini anlayış ve yaşam tarzına benzer uygulamaların Türkiye'de de hayata geçirilmeye başlandığını ifade etti.
Rektör Afyoncu, o dönemde hayata geçirilen uygulamalardan bahsederek, "Arapça ezan, Türkçeleştirildi. Toplum bunu hiç kabul etmedi. Toplum nasıl mücadele etti? Seçimle mücadele etti. 1950'de 14 Mayıs seçimlerinde 'Yeter söz milletindir' denildi. Demokrat Parti geldiği zaman toplumun en başta Arapça ezanı olmak üzere ardından imam hatipler kuruldu 1951'de. Bu ihtiyaçlara cevap verdi." dedi.
Dedesinin 1970'lerdeki vefatına kadar Adnan Menderes'e dua ettiğini anlatarak, bunun nedeninin 1950'de ezanın yeniden Arapça okunmasını istemesi olduğunu belirten Afyoncu, bu talebin yalnızca dedesine değil toplumun geniş bir kesimine ait olduğunu, Demokrat Parti ve Menderes'in hataları olmasına rağmen toplum tarafından çok sevildiğini söyledi.
Afyoncu, şöyle konuştu:
"1960'da o dönemde de ülke kötüye gidiyordu. Bu daha sonra da birçok defa oldu. Propagandalarla asker kışkırtıldı. Toplumun sivil kesimleri kışkırtıldı. 27 Mayıs 1960'da bir darbeyle toplumun seçtiği bir iktidar görevden alındı. Daha acısı Adnan Menderes idam edildi. Suçlamalara bakıyorsunuz, saçma sapan suçlamalar. Çoğunun aslı astarı yok. Ama bu aynı zamanda Menderes'ten sonra gelen iktidarlara da bir gözdağı demek. Bu, rahmetli Turgut Özal Cumhurbaşkanı seçilene kadar sürdü."