Çorum'un bir köyünden çıkarak bale sahnelerine uzanan 13 erkeğin hikayesini "Baletler Köyü" belgeseliyle beyaz perdeye taşıyan ve uluslararası festivallerden ödüller alan Diren, yeni yapımında bu kez Balkanlar'da kaybolma riski taşıyan bir geleneğin izini sürdü.
Diren'in yönetmenliğini, senaristliğini ve yapımcılığını üstlendiği "Nazarın Renkleri", Kosova'nın Prizren şehrine bağlı Zupa bölgesinde yaşayan Boşnakların yüzyıllardır sürdürdüğü geleneksel gelin yüzü boyama ritüelini sinema diliyle anlatıyor.
Şar Dağları'nın eteklerindeki Planjane köyünde çekilen kısa metraj belgesel, evlenecek genç kadınların yüzlerinin farklı renk, çizgi ve sembollerle boyanmasını yalnızca görsel bir gelenek olarak değil, toplumsal hafızayı kuşaktan kuşağa aktaran kültürel bir ritüel olarak ele alıyor.
Diren, AA muhabirine yaptığı açıklamada, belgeselin hikayesinin, ekipte yer alan görüntü yönetmeni Evrim İnci'nin daha önce yayımlanan bir haber üzerinden geleneği fark etmesiyle başladığını belirtti.
Filmin çekimleri için Prizren Yunus Emre Enstitüsünün desteğiyle Kosova'ya gittiklerini anlatan Diren, bölgedeki araştırmaların ardından, geleneği iki kadının karşılaşması üzerinden anlatmaya karar verdiklerini söyledi.
Belgeselde, Türkiye'den Kosova'ya giden Gizem Özdemir ile Planjane köyünde geleneği yaşatan Fehmija Murati'nin karşılaşmasını merkeze aldıklarını aktaran Diren, "Gizem, Türkiye'den bu geleneği öğrenmek için Planjane köyüne gidiyor. Bir de bu geleneği yaşatan Fehmija teyzemiz var. Fehmija'nın hikayesini Gizem üzerinden, biraz da bir yolculuk hikayesi şeklinde anlattık." dedi.
Diren, Zupa bölgesindeki Boşnak köylerinde sürdürülen geleneğin en dikkat çekici yönlerinden birinin gelinlerin yüzlerinin farklı renk, çizgi ve sembollerle boyanması olduğunu kaydetti.
Bu renk ve sembollerin yalnızca süsleme amacı taşımadığını belirten Diren, yerel anlatılara göre beyazın "saflığı ve yeni bir hayata geçişi", kırmızının "utangaçlık ve doğurganlığı", altın renginin "yaşam döngüsü ve bereketi", mavinin "mutlu bir aile hayatını", siyahın ise "kötülüklerden korunmayı" simgelediğini anlattı.
Diren, Planjane köyü ve çevresindeki doğal dokunun da filmin anlatımında önemli olduğunu, Şar Dağları, köy evleri ve gündelik yaşamın geleneğin yaşadığı ortamı ortaya koyduğunu dile getirdi.
Geleneğin kaybolma riski taşıdığına dikkati çeken Diren, şunları kaydetti: