SETA Vakfı savunma araştırmacısı Rıfat Öncel, ABD’nin RAF Fairford’dan bombardıman uçaklarını çekmesinin arka planını AA Analiz için kaleme aldı.
***
Birleşik Krallık’ın stratejik önemdeki RAF Fairford üssüne yönelik geçtiğimiz haftalarda ortaya çıkan terör şüphesi, ABD’nin üsteki tüm bombardıman uçaklarını ana karasına çekmesine sebep oldu. İngiltere’de Londra’ya yaklaşık iki saatlik bir mesafede kırsal bir bölgede bulunan söz konusu üs, ABD’nin Soğuk Savaş'tan bu yana güç projeksiyonu uyguladığı en önemli konumlardan birini teşkil ediyor. 1991 Körfez Savaşı'nda, 2003 Irak işgalinde ve son olarak bu sene mart başından itibaren İran’a yönelik gerçekleştirilen hava saldırılarında bu üs kullanıldı. Ağır bombardıman uçağı üssü olan RAF Fairford’dan kalkan ve sığınak delici mühimmat taşıyan B-1 ve B-52 gibi büyük platformlar İran’a ait kritik
27 Eylül gece yarısından sonra üç beyaz kamyonetin RAF Fairford hava üssüne yönelmesi ve akabinde araçlarda bulunan beş kişinin patlayıcı madde suçları ve terörizm şüphesiyle gözaltına alınması, halen devam eden bir soruşturmanın başlangıcı oldu. O gün ve sonrasında yakalanan kişiler polis tarafından kontrol şartıyla serbest bırakılırken, kamyonetlerde ise patlayıcı yerine benzin bulundu. ABD İran’ı suçlarken, İngiltere Başbakanı Andy Burnham da olayın arkasında İran’ın parmağının olduğuna dair güçlü göstergeler bulunduğunu iddia etti. Temmuz ayında İran Dışişleri Bakanlığı, ABD’nin saldırılarda üsleri kullanması nedeniyle Londra’nın da sorumluluk taşıyacağını açıklamış, aynı gün Devrim Muha
Ancak ABD ile Birleşik Krallık’ın tehdidin derecesi konusunda farklı düşündükleri anlaşılıyor. Birleşik Krallık yetkililerinin üssün tamamen güven içinde olduğunu savunmasına rağmen uçaklara yakıt ikmal ihtiyacı dahi karşılanmadan kalkış emri verilmesi, ABD tarafında çok daha acil bir tehdide olan inanca işaret ediyor. Amerikalı yetkililerin haftalardır istihbarat uyarıları aldıklarını belirtmeleri ve son gelişmelerle birlikte durumun kritik bir aşamaya geldiğini vurgulamaları, iki farklı şekilde yorumlanabilir: Bu açıklamalar, kamuoyuyla paylaşılmayan özel istihbarat bilgilerine sahip olduklarına işaret edebilir ya da olası riskleri en aza indirmeye yönelik ihtiyatlı bir politika izledikler
ABD’nin çekincelerinin oluşmasında Ukrayna’nın geçtiğimiz sene Rusya'nın derinliklerinde gerçekleştirdiği Örümcek Ağı operasyonu benzeri bir ihtimal endişesinin rol oynamış olabileceği anlaşılıyor. Söz konusu operasyonda Ukrayna sivil araçların içerisinde sakladığı patlayıcı yüklü dronları yüzlerce kilometre boyunca yakalanmadan Rusya’nın derinliklerindeki üslere sokarak çok sayıda Rus stratejik bombardıman uçağına ciddi ölçekte hasar vermişti. Bu durum savaşın seyrini değiştirmese bile Ukrayna açısından kayda değer bir taktiksel başarı olurken, Rusya’ya ise büyük bir maliyet ve prestij kaybı yaşattı. ABD’de ara seçimlere çok az bir süre kalmışken, İran’la savaşın meşruiyeti ve etkinliği dol
Tehdit algısının varlığına rağmen "RAF Fairford’dan çekilme, ABD’nin Trump başkanlığında Avrupa’daki varlığını azaltma çabasının bir parçası mı?" sorusunu gündeme getirmektedir. Ancak bu olayın genel ve kalıcı bir çekilmenin parçası olduğunu söylemek zor, zira söz konusu üsteki uçaklar rotasyonla görev yapmaktadır ve kalıcı konuşlanma söz konusu değildir. Örneğin, bir hafta önce üsse gelen bir B-1’in de çekilen uçaklar arasında olduğu ifade edilmiştir. Genel bir çekilmeden bahsedebilmek için ABD’nin diğer stratejik üslerindeki duruma bakmak gerekir.
Örneğin, Fairford gibi yine İngiltere topraklarında bulunan RAF Lakenheath hava üssü, Avrupa’da konuşlu en büyük Amerikan muharip hava gücü yapılanmasına ev sahipliği yapmaktadır. Bu üs, bünyesinde iki F-35 ve iki F-15'i sürekli olarak bulundurmaktadır. Kaldı ki Nisan 2026’da İran hava savunma unsurları tarafından vurularak düşürülen F-15 uçağının enkazı, dağlık bölgede büyük bir arama-kurtarma faaliyeti sonucunda bulunabildi. RAF Lakenheath’den kalkmıştır. Benzer şekilde yine İngiltere topraklarında bulunan RAF Mildenhall hava üssü ABD uçaklarının yakıt ikmalinde kritik bir rol oynamıştır. Halihazırda ABD’nin bu üslerden uçak çekmekten ziyade alarm seviyesini yükselttiği görülmektedir.