İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Barış Önol, doktora öğrencisi Mehmet Barış Kelebek ve Bern Üniversitesinden Dr. Fulden Batıbeniz, 2005-2014 ile 2061-2070 dönemlerini karşılaştırarak yüksek emisyon senaryosu altında Karadeniz havzasında iklim projeksiyonlarını analiz etti.
İki yıl süren araştırma kapsamında özellikle kısa süreli şiddetli yağışlar, sıcak hava dalgaları, kar örtüsündeki azalma ve mevsimsel yağış rejimindeki değişimler ile bunların Karadeniz çevresindeki ülkelerle Türkiye'nin Karadeniz ve Marmara bölgeleri ile Ege, İç Anadolu ve Doğu Anadolu'nun kuzeyinde gelecekte oluşabilecek iklim kaynaklı risklere odaklanıldı.
Çalışmaya göre Karadeniz havzasında ortalama sıcaklıkların kış döneminde 2 ila 4, ilkbaharda yaklaşık 2,5, yaz aylarında 3, sonbaharda 1,5 ila 2,5 derece artacağı öngörüldü.
Doğu Anadolu’nun dağlık alanları genelinde sıcaklıkların belirgin biçimde yükseleceği, özellikle mart ayında bazı bölgelerde maksimum sıcaklıkların 7 dereceye kadar artabileceği tahmin edildi.
Bu artışın en önemli sonuçlarından biri olarak sıcak hava dalgalarının süresindeki uzamalar gösterildi. Referans dönemde yılda 5 ila 10 günün altında kalan sıcak hava dalgalarının sayısının, gelecek projeksiyonlarında yılda yaklaşık 50 ila 55 güne kadar çıkabileceği hesaplandı.
Araştırma ayrıca, aşırı sıcak günlerin oranında da ciddi artış olacağını ortaya koyuyor. Buna göre çok sıcak günlerin sıklığı bölgenin büyük bölümünde yüzde 18'e, Doğu Anadolu'nun yüksek kesimlerinde ise yüzde 28'e kadar yükselebilir. İlkbaharda kar örtüsünde yaklaşık yüzde 20 azalma beklenirken, maksimum kar kalınlığı bazı yüksek bölgelerde 125 santimetreden 80 santimetreye kadar düşebilir.
Marmara ve Batı Karadeniz'de yaz yağışlarında yüzde 50'den fazla düşüş, buna karşılık kışın bazı bölgelerde yüzde 20’ye varan artış öngörülüyor. Araştırmacılar, bu tablonun hem kuraklık hem de ani sel riskinin aynı anda büyüyeceğine işaret ettiğini belirtiyor.
Araştırmaya göre özellikle Doğu Karadeniz kıyıları, Gürcistan, Romanya'nın bazı bölgeleri, İstanbul ve Marmara çevresi, aşırı hava olayları açısından "sıcak nokta" haline geliyor. İstanbul'da günlük maksimum yağışların bugünkü yaklaşık 210 milimetre seviyesinden gelecekte 437 milimetreye çıkabileceği tahmin ediliyor.
İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Barış Önol, araştırmanın Karadeniz kıyılarında son yıllarda art arda yaşanan sel felaketleri sonrasında şekillendiğini söyledi.
Doğu Karadeniz, Orta Karadeniz ve Batı Karadeniz'in tamamında şiddetli yağış ve taşkınların arttığını hatırlatan Önol, "Karadeniz bölgesi üzerine uzun süredir çalışıyorduk. Bunu biraz daha genişletip gelecekte ne olacak diye çok daha spesifik, olay bazlı bir çalışma yapmak istedik." dedi.