Anadolu Ajansının "Asırlık Mektepler" dosyasının bu bölümünde, 151 yıllık geçmişi, tarihi kitabesi ve bahçesindeki çeşmesiyle İstanbul'un köklü eğitim kurumlarından biri olan Sokullu Mehmet Paşa İlkokulu ele alındı.
Okul, Atik Valide Sultan Külliyesi'nin günümüze ulaşmayan tabhanesinin bulunduğu alanda, Sultan Abdülaziz döneminde İstanbul'da açılan dokuz askeri rüştiyeden biri olarak eğitim hayatına başladı.
1875'te ortaokul seviyesinde, dört sınıflı ve gündüzlü olarak faaliyet gösteren Toptaşı Askeri Rüştiyesi'nde öğrenciler askeri üniforma giyiyor, Arapça, Farsça ve Fransızcanın yanı sıra resim eğitimi de alıyordu. 1876'da 148 öğrencisi bulunan okul, 1893'te Paşakapısı Askeri Rüştiyesi'nin mülkiye idadisine dönüştürülmesinin ardından Üsküdar'ın tek askeri rüştiyesi olarak 1914'e kadar eğitim verdi.
İkinci Meşrutiyet'in ilanıyla askeri rüştiyelerin kademeli olarak lağvedilmesi sürecinde sivilleştirilen okul, Sokullu Numune Mektebi adını aldı.
1926'da Üsküdar (Toptaşı) 15. İlkokulu, 1948'de ise Sokullu Mehmet Paşa İlkokulu adını alan okul, 1997'de ilköğretim okuluna dönüştürüldü, 2013'te yeniden ilkokul statüsüne kavuştu.
İki katlı taş yapının en dikkat çekici bölümlerinden biri, giriş kapısında bulunan tarihi kitabe. Kapının üst bölümünde Osmanlı Devleti'ni sembolize eden arma ile Sultan Abdülaziz'in tuğrası yer alırken, altında "Mekteb-i Rüşdiye-i Askeriyye" yazılı levha bulunuyor.
Levha ile kapı kemeri arasındaki sekiz mısralık manzum kitabe ise okulun en önemli tarihi unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.
Sokullu Mehmet Paşa İlkokulu, orijinal kitabesi bulunan az sayıdaki okuldan biri ve manzum kitabeye sahip tek okul olma özelliğini taşıyor.
Kitabede Sultan Abdülaziz'in eğitim faaliyetlerine verdiği önem ve ülkenin farklı bölgelerinde rüştiye mektepleri açtırması anlatılıyor.
- Bahçesinde tarihi çeşme bulunuyor