Gazze'de Ekim 2023'te başlayan saldırılar ve bombardımanlar, 10 Ekim 2025'te varılan ateşkesin üzerinden bir yıl geçmesine rağmen hala devam ediyor.
Geçen 3 yıllık süre zarfında Gazze'deki ekolojik sistemin tahrip edilmesi, benzeri görülmemiş bir çevresel ve insani kriz yaşanmasına neden oldu.
Yaşanan bu saldırılar, su ve kanalizasyon altyapısının çökmesine, tarım arazileri ile bitki örtüsünün yok edilmesine, yıkılan binalar nedeniyle devasa enkaz ve hafriyat yığınları oluşmasına ve hava kirliliğine neden oldu.
Uzmanlar, yaşananların modern tarihin en büyük ekokırım örneklerinden birine yol açtığını belirterek, çevrede oluşan bu tahribatın insan sağlığı üzerinde uzun vadeli etkiler bırakacağını ve buna kısa sürede köklü bir çözüm bulmanın zor olduğunu vurguluyor.
Gazzeli çevre uzmanı Said Akluk, ateşkesin üzerinden 1 yıl geçmesine rağmen savaşın sebep olduğu çevresel sorunların hiçbirine köklü bir çözüm bulunmadığını, mevcut çalışmaların çoğunun geçici çözümler olduğunu söyleyerek, şunları aktardı:
"Çevre, savaşın, etkileri yıllar sonra ortaya çıkacak 'sessiz kurbanı' oldu. Gazze'deki yıkımın meydana getirdiği moloz ve hafriyat hacmi 60-65 milyon ton civarında. Sorun sadece çimento ve inşaat maddeleri kalıntılarıyla sınırlı da değil. Enkazlar; patlayıcı kalıntıları, radyoaktif maddeler ve ağır metaller içerebilir. Bunun da sağlık ve çevre üzerindeki etkileri, sonuçları kısa vadede ortaya çıkan doğrudan zararlardan farklıdır."
Kirletici maddelerden bazılarının hava, su ve toprağa karıştığını kaydeden Akluk, bunların sağlık üzerindeki etkilerinin ilerleyen yıllarda ortaya çıkacağı uyarısı yaptı.
Akluk, enkazın kaldırılması, geri dönüştürülmesi ve güvenli biçimde bertaraf edilmesi süreçlerine başlanabilmesi için öncelikle bileşenlerin bilimsel yöntemlerle incelenmesi ve barındırdığı kirleticilerin niteliğinin belirlenmesi gerektiğini kaydetti.
Gazze Şeridi'ndeki su ve kanalizasyon altyapısının yüzde 80'inden fazlasının tahrip edildiğini belirten Akluk, bunun yer altı sularının kirlenme riskini artırdığına işaret etti.
Akluk, Gazze'de yaklaşık 320 bin foseptik çukuru bulunduğunu ve kanalizasyon sularının özellikle kıyı şeridine yakın bölgelerde bu çukurlara deşarj edildiğini, bu durumun da yer altı sularının kirlenmesine yol açtığını aktardı.