Halk arasında "Meryem Ana" adıyla da bilinen Sümela Manastırı, kaya düşme riskine karşı Eylül 2015'te ziyarete kapatıldı.
Kültür ve Turizm Bakanlığınca Şubat 2016'da başlatılan restorasyonda çevre düzenlemesi, kayalıkların jeolojik ve jeoteknik bakımdan araştırılması, güçlendirilmesi projelerinin birinci etabı tamamlanarak avluya kadarki bölümü 25 Mayıs 2019'da, ikinci etap çalışmalarının önemli kısmının sona ermesiyle manastırın yüzde 65'lik bölümü 28 Temmuz 2020'de, iç avluyu kapsayan üçüncü etabı ise 1 Temmuz 2021'de kapılarını ziyaretçilerine açtı.
Restorasyon süresince yaklaşık 5 yıl ziyarete kapalı kaldıktan sonra etap etap açılan manastıra yerli ve yabancı turistler ilgi gösterdi.
Manastır, kaya düşme riskine karşın 1 Kasım 2021'de tekrar ziyarete kapatılarak tehlike oluşturan kayalar çelik halatlarla sabitlendi, kaya tutucu bariyerler inşa edildi. Çalışmanın tamamlanmasıyla tarihi manastır 1 Mayıs 2022'de tekrar ziyarete açıldı.
UNESCO Dünya Kültür Miras Geçici Listesi'nde 2000'den beri yer alan, bölgenin tarih, kültür ve doğa turizmine önemli katkı sağlayan manastır, 2021'de 153 bin 994, 2022'de 339 bin 110, 2023'te 451 bin 550, 2024'te 442 bin 711, 2025'te 514 bin 596 ve 1 Ocak-31 Mayıs 2026 tarihleri arasında ise 128 bin 311 olmak üzere 2 milyon 30 bin 272 yerli ve yabancı turiste ev sahipliği yaptı.
Bilimsel veriler, uzman görüşleri ve ilgili koruma kurullarının kararları doğrultusunda son çalışma ise 8-16 Haziran 2026 tarihleri arasında yapıldı.
Manastırın iç ve dış avlularında uzman dağcı ekiplerce kapsamlı kaya yüzey temizliği, yürüyüş yollarında bozulan alanlar ve çatı örtülerinin onarımı ile su kemerlerinin üzerinde bozulan yüzeylerde taş temizliği gerçekleştirildi.
Ekiplerin çalışmalarını tamamlamasının ardından tarihi mekan ziyaretçilerini ağırlamaya devam ediyor.
Antalya'dan bölgeye tur düzenleyen firmanın yetkilisi Nermin Yıldırım, Sümela Manastırı'na her yıl yaklaşık 600 ziyaretçi getirdiklerini söyledi.
Herkese bölgenin ilgi odağı manastırı ziyaret etmelerini öneren Yıldırım, "Mimarisi çok güzel, dünyadaki en iyilerden diyebiliriz. Japonya'dan, Çin'den çok misafir var. Karadeniz bölgesi çok canlı bir bölge ama daha çok gelsinler, ülkemizi ziyaret etsinler. Yabancılara daha çok tanıtalım." dedi.