Uluslararası İlişkiler Analizler Merkezi Yönetim Kurulu Üyesi Dr. Cavid Veliyev, Şuşa Beyannamesi'nin yıl dönümünde gelişen Türkiye-Azerbaycan ilişkilerini AA Analiz için kaleme aldı.
***
Bu yıl diplomatik ilişkilerinin 35. yıldönümünü kutlayan Azerbaycan ve Türkiye, aynı zamanda 15 Haziran 2021'de imzalanan müttefiklik hakkında Şuşa Bildirisi'nin beşinci yıldönümünü kutlamaktadır. Bu bildiri imzalandıktan sonra iki ülke ilişkileri ikili ve bölgesel düzeyde birçok stratejik sonuç üreterek Karabağ Zaferi sonrası bölgedeki yaranan yeni jeopolitik gerçekliği koruyabilmesi nedeniyle önemlidir.
Bildirinin imzalanmasından sonra iki ülke ilişkileri en önemli ilk sınavını 6 Şubat 2023'te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremde verdi. Deprem zamanı ilk yardıma gelen ülke Azerbaycan oldu. Arama-kurtarma ekipleri, sağlık personeli ve Azerbaycan'da düzenlenen halk yardımı ile iki ülkenin stratejik müttefikliğini pekiştirdi. Depremden hemen sonra Türkiye'ye insani ve mali yardım dahil olmakla Azerbaycan'dan toplamda 45 milyon dolar yardım yapıldı.
Ayrıca, bölge halkının yaralarını sarmak için Azerbaycan Kahramanmaraş'ta bir mahallenin yeniden yapılması için 100 milyon dolar mali destek tahsis etti. Daha sonra "Azerbaycan Mahallesi" ismi verilen bu mahallede bin 200 konut, Haydar Aliyev adına 23 derslikli bir okul, kültür merkezi ve Azerbaycan Parkı yapıldı. 2025'te mahallenin açılış töreninde Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, "Karabağ Savaşı'nda olduğu gibi deprem sırasında da omuz-omuza olduk." derken, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, burada "Azerbaycan tarafından yapılan konutlar bizim kaderimizin birliğinin kanıtıdır." açıklamasını yaptı.
Türkiye Dışişleri Bakanlığı, Azerbaycan'ın Eylül 2023'te gerçekleştirdiği anti-terör operasyonuna kuvvetli bir destek vererek operasyon hakkında, "Meşru ve haklı endişelerin giderilmemesi neticesinde, bölgede barış, güvenlik, refah ve kalıcı istikrarın tesisi için yegane yol olduğuna inanıyoruz." açıklamasını yapmıştır. Anti-terör operasyonu sonrası Avrupa'dan Ermenistan'a gelen destek karşılığında da Türkiye, Azerbaycan'ın yanında yer aldı. Nisan 2024'te Brüksel'de yapılan ABD-AB-Ermenistan üçlü toplantısı sonrası Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Türkiye Dışişleri Bakanlığı açıklamaları ile Azerbaycan'a destek vermiştir.
2024'te Azerbaycan'da yapılan cumhurbaşkanı seçimlerini kazanan İlham Aliyev seçim sonrası ülke içindeki ilk ziyaretini Türk yapımı Akıncı İHA'larının Azerbaycan'daki karargahına ve ardından 19 Şubat'ta ilk yurt dışı ziyaretini ise Türkiye'ye yaptı. Ziyaret sırasında Cumhurbaşkanı Aliyev, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) eski Cumhurbaşkanı Ersin Tatar'ı Şuşa'da düzenlenecek Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) zirvesine davet ettiğini açıkladı. Bu durum, iki ülke parlamentolar arası dostluk grubunun kurulması, KKTC'nin TDT'ye tam üyeliğine destek ve en son olarak Bakü'de KKTC kültür günleri düzenlenmesiyle devam etti.
Aralık 2024'te Azerbaycan-Türkiye ilişkilerinde iki önemli olay yaşandı. Birincisi, Azerbaycan Suriye'deki yeni yapılanma çalışmalarında Türkiye'nin artan rolünü tanıyan ilk ülkelerden biriydi. Suriye'de yaşanan devrim sonrası da Azerbaycan ve Türkiye arasında koordinasyon görüşmeleri yapılmıştır. Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı tarafından konuyla ilgili yapılan açıklamada, tarafların Suriye meselesi hakkında istişarelerde bulunduklarını ve Suriye politikalarını Türkiye ile istişare edeceklerini bildirdi. Azerbaycan, Türkiye üzerinden Suriye'ye insani yardım paketleri gönderdi. Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şaran'ın 14 Temmuz 2025'te Azerbaycan'a yaptığı ziyaret sırasında, Suriye hükümeti ile SO