Anadolu Ajansının (AA) "Su Güvenliği" başlıklı dosya haberinin ikinci bölümünde, artan kuraklık, sınır aşan nehirler üzerindeki rekabet, bölgesel su krizleri ve su sorununun jeopolitik sonuçları ele alındı.
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları ile İran'ın misillemelerine ilişkin gelişmeler sürerken, İran basınında Körfez ülkeleri ve Ürdün'deki kritik enerji üretim ve tuzdan arındırma tesislerine ait görüntülerin paylaşılması ve bu tesislerin olası saldırılarda hedef alınabileceğinin belirtilmesi, su güvenliğine yönelik endişeleri yeniden gündeme taşıdı.
Söz konusu tesislerin hedef alınması, milyonlarca insanı etkileyebilecek geniş çaplı bir insani krizi ve jeopolitik çatışma riskini beraberinde getirebilir.
Çatışmaların yanı sıra kuraklık, tatlı suya erişim sorunları, iklim değişikliği ve sınır aşan nehirler üzerindeki rekabet, suyu son dönemlerin en önemli güvenlik başlıklarından biri haline getirdi.
Birleşmiş Milletler (BM) 2024 Dünya Su Geliştirme Raporu'na göre, küresel ölçekte tatlı su çekiminin yaklaşık yüzde 70'i tarım, yüzde 20'si sanayi ve yüzde 10'u evsel kullanıma ayrılıyor. Ancak, dünya nüfusunun yaklaşık yarısı, yılın en az bir döneminde ciddi su kıtlığıyla karşı karşıya kalıyor.
BM 2024 Sınıraşan Su İşbirliği Raporu'na göre ise sınır aşan nehirler küresel tatlı su akışlarının yüzde 60'ını oluştururken, bu havza alanlarının yalnızca yüzde 59'unda işbirliği düzenlemeleri bulunuyor.
Yukarı havzada inşa edilen bir baraj, aşağı havzadaki devletin tarım kapasitesini, enerji üretimini ve istikrarını doğrudan etkileyen bir kaldıraç görevi görüyor.
Nil, Dicle-Fırat, Mekong, İndus ve Brahmaputra gibi kritik havzalar, yukarı kıyıdaş kontrolünün öne çıktığı alanlar olarak görülüyor.
Nil havzasında Etiyopya, Mekong havzasında Çin, kontrol kapasitesini tesis ederken Güney Asya'da su altyapısı yatırımları havza jeopolitiğini sert bir güvenlik hattına dönüştürüyor.
Orta Doğu'da su diplomasisi nehir havzalarında "tahsis ve işletme rejimi mücadelesi" ile Körfez hattında "su kapasitesi diplomasisi" olmak üzere iki katmandan oluşuyor.