Yapımına 13. yüzyılda Artuklu Dönemi'nde başlanan, Timur dönemindeki Moğol saldırıları sebebiyle yarım kalan Kasımiye Medresesi'nin inşası, Akkoyunlu Sultanı Kasım İbn Cihangir döneminde 1469 yılında tamamlandı.
Tarihi kentte taş işçiliğinin en güzel örneklerinden biri olan medresede, türbe, çeşme ve 23 derslik bulunuyor.
Dönemin en önemli eğitim merkezlerinden olan Kasımiye Medresesi'nde 1. Dünya Savaşı'na kadar eğitim kesintisiz sürdü.
Dini eğitimin yanı sıra tıp, astronomi, matematik, kimya gibi pozitif bilimlerde de binlerce alim yetiştiren medresedeki dersliklerin kapılarında hangi alanda derslerin verildiğini ifade eden simgeler bulunuyor.
Savaşın başladığı dönemden 1940 yılına kadar "asker konağı" olarak hizmet veren medrese daha sonra restore edilerek bir dönem müze olarak kullanıldı.
Mardin Artuklu Üniversitesi tarafından 2020 yılında İslam Bilim ve Sanat Merkezi olarak kullanılmaya başlanan medresede, ilk yıllarda mimarlık, edebiyat ve turizm fakültelerinin bazı dersleri uygulamalı olarak verildi.
Tarihi medresenin 5 dersliğinde geçen yıldan bu yana Mardin Artuklu Üniversitesi öğrencileri turizm, mimarlık, ilahiyat ve güzel sanatlar alanında haftanın 5 günü lisans ve lisansüstü eğitim alıyor.
Yerli ve yabancı turistlerin ziyaretine de açık olan tarihi medresede Mardin Artuklu Üniversitesi Turizm Rehberliği Bölümü öğrencileri de uygulamalı rehberlik eğitimi görüyor.
Rektör Prof. Dr. İbrahim Özcoşar, AA muhabirine, Mardin'in farklı inançların, kültürlerin ve dillerin bugüne kadar bir arada yaşama becerisini gösterebildiği, modern ve dünyaya çok önemli mesajlar veren bir şehir olduğunu söyledi.
Tarihi şehirdeki geleneksel ilim, irfan, hikmet deneyiminin bugün de mimari yapılar aracılığıyla taşındığını ifade eden Özcoşar, "Bu yapıların en önde gelenlerinden biri de Kasımiye Medresesi'dir. Artuklu'dan Akkoyunlu'ya geçiş sürecinde inşa edilmiş ve bugünkü modern bilimlerin temelini oluşturulacak birçok bilim dalının ders olarak işlendiği, bilim dalı olarak incelendiği bir medrese olma özelliği taşıyor. Üniversitemiz Kasımiye'nin bilim geleneğini yeniden canlandırmaya yönelik bir yeni strateji belirlemiş durumda. Bu çerçevede üniversitemizin birçok programındaki birçok ders Kasımiye Medresesi'nde gerçekleştiriliyor." dedi.