Toplumcu gerçekçi edebiyatın önemli temsilcilerinden, "Hababam Sınıfı"nın yazarı Rıfat Ilgaz'ın vefatının üzerinden 33 yıl geçti.
Şiir, roman, öykü ve mizah alanında çok sayıda esere imza atan Ilgaz, toplumun gündelik yaşamını, eğitim sistemini ve sosyal sorunları yalın ve mizahi bir anlatımla edebiyata taşıdı.
Tam adı Mehmet Rıfat Ilgaz olan yazar, 7 Mayıs 1911'de Kastamonu'nun Cide ilçesinde Fatma Hanım ile Hüseyin Vehbi Bey'in yedinci çocuğu olarak dünyaya geldi.
Ilgaz, ilköğrenimine Cide'de başladı, ardından eğitimine bir süre Samsun'un Terme ilçesinde devam etti. Ortaöğrenimini Kastamonu'da tamamlayan yazar, yatılı öğrenim gördüğü Kastamonu Muallim Mektebi'nden 1930'da mezun oldu.
Unutulmaz yazar, 1931'de Bolu Maarif Müdürlüğünce Gerede'de ilkokul öğretmeni olarak göreve başladı, daha sonra Akçakoca ve Gümüşova'da öğretmenlik yaptı.
Meslektaşı Nuriye Hanım ile 1931'de evlenen usta edebiyatçının kızı Gönül, 1932'de dünyaya geldi.
Ilgaz, askerlik görevini tamamladığı 1933'te eşinden ayrıldı.
Soyadı Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 1934'te, doğup büyüdüğü bölgeyle özdeşleşen Ilgaz Dağları'ndan esinlenerek "Ilgaz" soyadını aldı.
Rıfat Ilgaz'ın edebiyat yolculuğu öğrencilik yıllarında yazdığı şiirlerle başladı. İlk şiiri kabul edilen "Sevgilimin Mezarında", 1927'de Kastamonu'da yayımlanan Nazikler gazetesinde yer aldı. Daha sonraki yıllarda şiirleri dönemin çeşitli edebiyat dergilerinde okurla buluştu.
Gazi Eğitim Enstitüsünde 1936-1938'de öğrenim gören Ilgaz, mezuniyetinin ardından Adapazarı'na Türkçe öğretmeni olarak atandı. Ancak verem hastalığına yakalanması nedeniyle İstanbul'a gelerek Yakacık Sanatoryumu'nda tedavi gördü.