1980'li yılların sonlarında kurulan ve uzun süre Kazılar Dairesi'ne bağlı bir birim olarak Kaçakçılıkla Mücadele Birimi adı altında faaliyet gösteren yapı, etkinliğinin artırılması amacıyla 2020'de Kültür ve Turizm Bakanlığı Kaçakçılıkla Mücadele Daire Başkanlığı adıyla daire başkanlığı statüsüne dönüştürüldü. Bu tarihten itibaren de arkeolojik değerlerimizin iade sayısında büyük bir artış yaşandı. Son 10 yılda ağırlıklı olmak üzere 1980'den Ağustos 2026'ya kadar 28.811 arkeolojik değerimiz çeşitli ülkeler tarafından ülkemize iade edildi.
♦ Almanya: 8.670
♦ Hırvatistan: 4.147
♦ İngiltere: 3.750
♦ Bulgaristan: 3.061
♦ ABD: 2.747
♦ Sırbistan: 1.865
TOPLAM: 24.240
* 4.571 eser ise diğer ülkeler tarafından iade edildi.
Arkeolojik değerlerimizi kaçırıldıkları ülkelerin yetkili kişilerine "Hey dostum, bu eser bizim. Lütfen iade edin" diyerek geri kazanmıyoruz. İade sürecinde araştırma-takipten, hukuk mücadelelerine kadar yoğun bir çalışma bulunuyor.