Türkiye'de, kadın sağlığına yönelik farkındalığın artmasıyla, son 10 yılda meme muayenesi, mamografi ve smear testi yaptıran kadınların oranları yükselirken, hiç test yaptırmayanların oranının halen yüksek seviyelerde olması, düzenli tarama alışkanlığının istenilen düzeye ulaşmadığını ortaya koydu.
AA muhabirinin, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ile Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) raporlarından derlediği bilgiye göre, erken teşhis kadın kanser hastalıklarında hayati önem taşıyor.
Türkiye'de, kadınların koruyucu sağlık hizmetlerine ilgisi yıllar içinde artarken, bu artış kendi kendine meme muayenesi yapma, mamografi çektirme ve smear testi yaptırma oranlarına da yansıdı.
Bu doğrultuda, 2016 yılında 15 yaş ve üzeri kadınların yüzde 60,6'sı kendi kendine hiç meme muayenesi yapmamışken, bu oran 2025'te yüzde 44,8'e geriledi. Aynı dönemler itibarıyla kendi kendine ayda bir meme muayenesi yapan kadınların oranı yüzde 19,7'den yüzde 23,9'a, 3 ayda bir muayene yapanların oranı yüzde 7,9'dan yüzde 11,7'ye ve 3 aydan daha uzun sürede bir muayene yapanların oranı yüzde 11,9'dan yüzde 19,6'ya yükseldi.
Kadınların, mamografi çektirme durumunda da değişim gözlendi. Türkiye'de, 40 yaş ve üzeri kadınlarda 2016'da hiç mamografi çektirmeyenlerin oranı yüzde 56,2 iken, 2025'te yüzde 42,4'e indi.
Son 12 aylık dönemde, mamografi çektiren kadınların oranı 2016 yılında yüzde 14,2 iken, 2025'te yüzde 16,7 oldu. Söz konusu dönemde, 1 yıldan çok 2 yıldan az mamografi çektirenlerin oranı yüzde 10,3'ten yüzde 12,3'e, 2 yıldan çok 3 yıldan az mamografi çektirenlerin oranı yüzde 5,4'ten yüzde 9,6'ya, 3 yıldan çok 5 yıldan az mamografi çektirenlerin oranı yüzde 6'dan yüzde 6,6'ya ve 5 yıldan uzun sürede mamografi çektirenlerin oranı yüzde 8'den yüzde 12,4'e çıktı.
Rahim ağzı kanserini erken evrede teşhis etmek için uygulanan smear testi yaptırma durumu incelendiğinde, 15 yaş ve üzeri kadınlarda hiç test yaptırmayanların oranı 2016'da yüzde 69,3 iken, geçen yıl yüzde 59 olarak belirlendi.
Aynı dönemler itibarıyla son 1 yılda test yaptıranların oranı yüzde 10,9'dan yüzde 11,8'e, 1 yıldan çok 2 yıldan az sürede test yaptıranların oranı yüzde 7,9'dan yüzde 8,7'ye, 2 yıldan çok 3 yıldan az zamanda test yaptıranların oranı yüzde 3,6'dan yüzde 5,9'a, 3 yıldan çok 5 yıldan az sürede test yaptıranların oranı yüzde 3,2'den yüzde 4,7'ye ve 5 yıldan fazla sürede test yaptıranların oranı yüzde 5,1'den yüzde 9,8'e yükseldi.
OECD'nin, "Health at a Glance 2025" raporuna göre, erken tanı kanser ölümlerini azaltmada kritik rol oynuyor. OECD ülkelerinde, meme kanseri kadınlarda kansere bağlı ölümlerin yüzde 15'i ile ikinci sırada yer alsa da son yıllarda ölüm oranlarında düşüş gözleniyor. Bu da erken teşhis ve tedavi neticesinde, hayatta kalma oranının yükseldiğini gösteriyor.
Türkiye'de ise meme kanseri taraması yaptıran kadınların oranı yüzde 37 ile OECD ortalaması olan yüzde 55'in altında bulunuyor.