Akdeniz'e özgü, boyu 120 santimetreye ulaşabilen ve 50 yıl yaşayabilen pina, dünyanın en büyük iki kabuklu canlılarından biri olarak biliniyor.
Ancak 2016 ile 2019'da tek hücreli bir parazitin hızla yayılması sonucu Çanakkale Boğazı'ndan Cebelitarık'a kadar uzanan pina popülasyonları tamamen yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kaldı.
Bugün dünya üzerindeki tek sağlıklı popülasyonunun Marmara Denizi'nde yer aldığı benzersiz canlı saatte yaklaşık 6 litre deniz suyunu filtre edip su kalitesini artırıyor. Böylece kıyıdan 60 metre derinliğe kadar uzanan alanlarda ekosistem sağlığı destekleniyor.
Bu değerli tür yalnızca hastalık değil, kirlilik, kıyı dolguları, dibi tarayan balıkçılık, demirleme, turizm ve dalış baskısı gibi insan faaliyetleri nedeniyle de tehdit altında yaşamını sürdürüyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü ile Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi işbirliğiyle hayata geçirilen "PİNA-İZ" ve "ÇAYIR-İZ" projeleriyle Marmara Denizi genelinde pina ve deniz çayırlarının dağılımı belirlenip, düzenli izleme çalışmaları yürütülüyor.
Proje kapsamında ocak ayında Tuzla sahillerinde yapılan dalışlarda, bölgede bulunan iskelenin sağ ve sol kesimlerinde yaklaşık 50 ila 100 metrekarelik dar bir alanda deniz çayırlarıyla birlikte yoğun pina varlığı tespit edildi.
Sınırlı bir alanda bir arada görülen bu doğal yapı bilim insanlarınca "mucizevi" olarak değerlendirildi.
Deniz çayırlarının arasına yerleşmiş farklı yaş gruplarındaki pinalar da dikkati çekerken aynı noktada hem genç hem yetişkin bireylerin gözlemlenmesi, bölgenin aktif ve canlı bir ekosistem barındırdığını ortaya koydu.
Sınırlı alanda bir arada gözlemlenen bu doğal yapı, bilimsel çalışmalara dahil edildi. Yapı, kurulacak izleme istasyonuyla yakın takibe alınacak.
Belirli periyotlarla yapılacak dalışlarla deniz çayırlarının yayılımı, pinaların büyüme süreçleri ve yeni bireylerin ekosisteme katılımı izlenecek, aynı zamanda suyun sıcaklığı, tuzluluk oranı ve ışık geçirgenliği gibi çevresel veriler de kayıt altına alınacak.