Türkiye'nin Libya'nın doğusu ile batısı arasında temin ettiği güvenlik dengesi, tarafların savaş yoluyla sonuç alamayacağını anlamasını sağlayarak masayı tek seçenek haline getirdi.
Birleşmiş Milletler Libya Destek Misyonu (UNSMIL) Başkanı Hanna Tetteh, 19 Nisan'da yaptığı açıklamada Türkiye'nin Libya'da istikrarı destekleyen tutumuna övgüde bulunarak, "Türkiye (Libya'da), önemli bir istikrar sağlayıcı rol oynadı. Türkiye'nin desteği olmasaydı özellikle Batı Libya'da şu anda sahip olduğumuz istikrarı yakalayamayacağımızı düşünüyorum." ifadelerini kullandı.
Libya'nın doğusu ve batısındaki aktörler 5 yılın ardından UNSMIL himayesinde 29 Nisan'da İtalya'da doğrudan bir araya gelerek Libya Ulusal Seçim Komisyonunun yeniden yapılandırılması konusunda anlaşmaya vardı. İki taraftan 4'er temsilcinin bir araya geldiği toplantı sonunda ülkedeki siyasi çıkmazın en temel nedeni seçim yasaları konusunda yeni toplantılar düzenleneceği duyuruldu.
Uzun yıllardır süren siyasi çıkmazın ardından ülkenin doğusu ve batısındaki aktörlerin aynı masaya oturması seçimlerin yapılması konusunda yeni umutları beraberinde getirse de sürecin yeni bir anlaşmazlıkla yeniden tıkanıp tıkanmayacağı konusu belirsizliğini koruyor.
İstanbul Medeniyet Üniversitesi Öğretim Üyesi ve ORSAM Araştırma Direktörü Prof. Dr. Veysel Kurt, Trablus Üniversitesinde düzenlenen "Libya-Türkiye İlişkilerinin Gelişimi ve Geleceği" temalı çalıştayın ardından AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, Türkiye ve Libya arasında Ocak 2020'de yapılan güvenlik anlaşmasının ardından Libya'ya ciddi bir istikrarın sağlandığını söyledi.
Libya'da çeşitli uluslararası aktörlerin müdahalelerinin siyasi çıkmazın uzamasında olumsuz etkisi olduğunu kaydeden Kurt, şu ifadeleri kullandı:
“Bugün geldiğimiz noktada Türkiye; hem Trablus hükümeti hem de Bingazi'deki aktörlerle ilişki kurarak bu aktörler arasında uzlaşıyı sağlamak için önemli diplomatik hamleler yaptı ve nihayetinde bu iki aktörün ilk defa yüz yüze uzun bir süre sonra İtalya'da bir araya gelmiş olması önemli.”
Kurt, Libyalı tarafların toplantısında Ulusal Seçim Komisyonunun yapılandırılması konusunda uzlaşı çıkmış olmasının sürecin ilerlediğine dair önemli bir işaret olduğu değerlendirmesinde bulundu.
Libya'daki bölünmüşlüğün son bulması için ya taraflardan birinin yok olması ya da taraflar arasında uzlaşının sağlanması gerektiğini belirten Kurt, şunları kaydetti:
“Bölünmüşlüğün giderilmesi için iki senaryodan birisi gerekli. Ya bir taraf diğerini bütünüyle yenip kontrolü bütünüyle ele alacak ya da bir uzlaşı sağlanacak. İlk senaryo gerçekleşmedi. Uzun süren çatışmalar, iç savaş sürecinde ne Hafter tarafı ülkeyi bütünüyle kontrol edebildi, ne de Trablus hükümeti bunu yapabildi. Dolayısıyla aslında geriye ikinci senaryo 'uzlaşı' kaldı.”