Topkapı Sarayı'nın Sarayburnu kıyısında, Sepetçiler Kasrı'nın yanında yer alan ve kaynaklarda "Cebeciler Köşkü" olarak da anılan yapı, İstanbul Valiliği tarafından "Yadigar" projesi kapsamında yeniden inşa edilecek.
İstanbul Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı (YİKOB) tarafından yürütülen çalışmalar çerçevesinde, uzun yıllar önce yıkılan tarihi yapı, kentin tarihi silüetine yeniden kazandırılacak.
Yalı Köşkü'nün tarihi ve özelliklerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan İstanbul Üniversitesi Türk İslam Sanatları Tarihi Dr. Öğr. Üyesi Fatih Sarımeşe, yapının 16. yüzyılın sonlarında inşa edildiğini söyledi.
Tarihi kaynaklarda yer alan bilgilere göre, Yalı Köşkü'nden önce alanda, Sultan 2. Beyazıt döneminde inşa edilen bir köşkün bulunduğunu belirten Sarımeşe, şunları kaydetti:
"Yalı Köşkü inşa edilmeden önce 2. Beyazıt döneminde burada var olan köşke ilişkin tarihçi Necdet Sakaoğlu 'Saray-ı Hümayun: Topkapı Sarayı' kitabında der ki, 'Barbaros Hayreddin Paşa, bu köşkte Kanuni Sultan Süleyman'ın yanına geldi ve Osmanlı Devleti'nin hizmetine girdi. Kanuni onu kabul etti.' Orada bir de bu durumu anlatan çok güzel bir minyatür paylaşmıştır. Sultan 3. Murat döneminde bu köşkün yerine 1591-1592 yıllarında Mimar Sinan'ın haleflerinden dönemin hassa başmimarı mimar Davut Ağa tarafından Yalı Köşkü inşa edildi."
Sarımeşe, saraya çok yakın noktada bulunan Yalı Köşkü'nün arka tarafında Bostancıbaşı'na ait bir dairenin de yer aldığını belirtti.
Köşkün kullanım amacını anlatan Sarımeşe, şu bilgileri verdi:
"Bu köşkün en büyük işlevi kaptanıderya ve serdarlar sefere giderken buradan padişah tarafından uğurlanırdı. Aslında bir saray teşkilatı bünyesinde değerlendirilebilir. Burada hem ziyafet verilir hem de dualar eşliğinde askerler sefere yollanırdı. Akabinde seferden muzaffer dönen kaptan paşa ve serdarlar, leventler, askerler burada padişah tarafından karşılanırdı. Padişah burada kaptanıderyaya, paşalara ihsanlarda bulunurdu."
Sarımeşe, bugüne ulaşmayan yapının özelliklerinin eski gravürlerden, birkaç eski fotoğraftan ve zamanında burayı gezen bazı seyyahların notlarından öğrenilebildiğini belirterek, yapının Türk sivil mimarisinin özelliklerini taşıyan, üzerinde kubbenin yer aldığı, orta sofalı ve üç eyvanlı bir divanhane olduğunu ifade etti.
Bu 3 eyvanlı plan tasarımının 17. yüzyılda Revan Köşkü'nde de görüldüğünü dile getiren Sarımeşe, şöyle devam etti: