Anadolu Ajansının (AA) "Yapay Zeka Şirketlerinin Kitap Avı" başlıklı dosya haberi kapsamında küresel yapay zeka şirketlerinin Avrupa'dan sonra Türkiye'deki kitap arşivlerine yönelik adımları, yayıncılar ve meslek ilgilileriyle irdelenecek.
Yapay zeka firmalarının kitapları toplu olarak satın alıp tarayarak dijitale aktardıktan sonra imha ettikleri iddiaları Avrupa'daki sahafların tepkisini çekerken, benzer durumlar farklı ülkelerde de gerçekleşiyor.
Özellikle akademik yayınlardan ve nadir eserlerden verilen toplu siparişler şüphe uyandırırken, Türkiye'den kitap siparişi veren bazı şirketlerin etik olmayan tutumları da tartışılıyor.
Türkiye Basım Yayın Meslek Birliği (TBYM) Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Burhan Genç, AA muhabirine, yapay zeka teknolojilerinin gelişimiyle küresel şirketlerin telif ödemeksizin yürüttüğü veri toplama faaliyetlerine dikkati çekti.
Yayıncılık sektöründe 40 yılı aşkın deneyimi bulunan Genç, dijitalleşme süreci ile yapay zeka alanındaki gelişmelerin yayın dünyası üzerindeki etkilerini değerlendirerek, akademik ve edebi mirasın korunması amacıyla yerli ve milli bir veri tabanı kurulması gerektiğini vurguladı.
Dijitalleşme sürecinin sonucunda ortaya çıkan yapay zekanın insanın istediği gibi kullanabileceği olumlu ya da olumsuz, adeta bir silah niteliğinde devasa bir araç olduğunu aktaran Genç, yapay zekanın en doğru sonuçları verebilmesi için muazzam bir külliyata ihtiyaç duyduğunu kaydetti.
Genç, bu külliyatın telif bedelleri ödenerek toplanması halinde devasa bir bütçeye mal olacağını vurgulayarak, şunları söyledi:
"O yüzden siyaset şöyle gelişiyor, yapay zekayı size, dünya insanlarına ücretsiz olarak kullanma imkanı veriyor. Aslında bu ücretsiz kullanma çok büyük bedele mal oluyor. Çünkü her sorgu, her soru dünyanın her yerinde belki binlerce bilgisayarın, hard diskin çalışması anlamına geliyor. Bu maliyeti sineye çekiyorlar ki siz yapay zekayı kullanırken, yapay zekayı eğitmek adına, kendi ihtiyacınız olan bilgileri derletmek, çalıştırmak adına elinizdeki bütün datayı sisteme yüklüyorsunuz. Yani gönüllü olarak yapay zekanın besleyicisi oluyorsunuz.
Bunun dışında da diğer imkanları kullanarak topladıkları için şu anda ve bununla ilgili de yasaların çıkması bir şekilde ağırlaştırılıyor, engelleniyor. Çünkü bunlar çok büyük şirketler. Amerikan şirketleri şu anda hukuki birtakım çerçevenin içerisine girdikleri takdirde işlerinin zorlaşacağını düşündükleri için yasal bir engel yok, toparlanıyor."
Veri toplama faaliyetlerinin küresel ölçekte sürdürüldüğünü vurgulayan Genç, yeterli veri elde edildiğinde yaşanabilecek tehlikelere dikkati çekerek, "Mümkün olduğu kadar çok veriyi toplamaya çalışıyorlar. Bu veriyi toparladıkları, yeterli veriyi elde ettikleri gün karşımıza bambaşka bir dünya çıkacak tabiri caizse. Çünkü o veriyi artık bedava kullanamayacağız. Yapay zeka çok yüksek ücretlerle kullanılacak. İkincisi, hukuki engeller bir başka şirketin aynı veriyi toparlamasının önüne mali, hukuki bir sürü engel çıkartacak. Bir rakip gelişemeyecek karşılarında. Üçüncüsü, belki de en vahim olanlardan bir tanesi bu. Artık bizden aldıkları, dünyadan topladıkları bilgiyi bize sunarken manipüle ed